El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır? Geçerlilik Şartları
El yazılı vasiyetname, notere gitmeden ve tanık olmadan yapılabilen tek olağan vasiyet şeklidir. Geçerli olması için metnin baştan sona vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılması, yapıldığı gün, ay ve yılın gösterilmesi ve imzalanması gerekir (TMK m.538/1). Notere ya da sulh hakimine bırakmak güvenli bir saklama yoludur, geçerlilik şartı değildir. Bilgisayarla yazılıp imzalanan ya da tarihsiz bir metin, iptal davasında iptal edilir. Vasiyet edenin ölümünden sonra belgeyi bulan herkes, geçerli olup olmadığına bakmadan belgeyi hemen sulh hakimine teslim etmek zorundadır (TMK m.595).
Bu yazıda el yazılı vasiyetnamenin geçerlilik şartlarını, en sık yapılan hataları, notere bırakmanın gerekip gerekmediğini, ölümden sonra izlenecek yolu ve iptal sürelerini Yargıtay’ın güncel kararları ışığında anlatıyor; yazmadan önce kullanabileceğiniz bir kontrol listesi ve örnek yapı sunuyoruz.
İçindekiler
El Yazılı Vasiyetname Nedir, Kimler Yapabilir?
El yazılı vasiyetname, kişinin ölümünden sonra malvarlığının kime ve nasıl kalacağını kendi el yazısıyla belirlediği ölüme bağlı tasarruftur. Kanun üç vasiyet şekli tanır: resmi, el yazılı ve sözlü (TMK m.531). El yazılı şekilde memur ve tanık yoktur; bu yüzden en kolay yapılan, ama hataya en açık olan şekil de odur.
| Ölçüt | El yazılı vasiyetname | Resmi vasiyetname | Sözlü vasiyet |
|---|---|---|---|
| Metni kim yazar | Vasiyet eden, baştan sona kendi eliyle | Noter, sulh hakimi veya kanunla yetkili görevli | Vasiyet edenin anlattığını iki tanık yazar veya yazdırır |
| Tanık | Gerekmez | İki tanık | İki tanık |
| Ne zaman yapılabilir | Her zaman | Her zaman | Yalnızca olağanüstü durumlarda: yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş |
| Masraf | Yok; notere saklamaya verilirse tarifedeki ücret | Noterlik ücret tarifesine göre | Yok |
| Dayanak | TMK m.538 | TMK m.532-537 | TMK m.539-541 |
Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir (TMK m.502). Ayırt etme gücü, vasiyetnamenin yazıldığı an için aranır; sonradan ortaya çıkan bir hastalık, sağlıklıyken yazılmış vasiyetnameyi geçersiz kılmaz. İleri yaşta ya da ağır bir hastalık sırasında yazılan vasiyetnamelerde, aynı günlere ait bir hekim raporu ileride çıkabilecek ehliyet tartışmasında güçlü bir delil olur.
Okuma yazma bilmeyen ya da elle yazamayacak durumdaki kişi el yazılı vasiyetname yapamaz, çünkü metnin tamamını kendi eliyle yazması gerekir. Bu kişiler için uygun yol, notere veya sulh hakimine giderek iki tanıkla yapılan resmi vasiyetnamedir (TMK m.532).
Üç Zorunlu Unsur: El Yazısı, Tarih ve İmza
TMK m.538/1’e göre el yazılı vasiyetnamenin “yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.” Bu üç unsurdan biri eksikse vasiyetname şekil eksikliği taşır. Miras uyuşmazlıklarına bakan Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu şekli “basit bir adi yazılı değil, nitelikli bir adi yazılı şekil” olarak nitelendirir ve metnin tamamının, gün-ay-yıl şeklindeki tarihin ve imzanın vasiyet edenin el yazısıyla olmasını arar (Yargıtay 7. HD, 23.02.2023, 2021/8301 E., 2023/1076 K.).
| Unsur | Kanunun aradığı | Sık görülen hata |
|---|---|---|
| El yazısı (TMK m.538/1) | Metnin başından sonuna kadar vasiyet edenin kendi eliyle yazılması | İptal sebebi Bilgisayar çıktısı, daktilo, bir yakının yazdığı metin, basılı bir formun boşluklarını doldurmak |
| Tarih (TMK m.538/1) | Gün, ay ve yılın birlikte, vasiyet edenin el yazısıyla yazılması | İptal sebebi Tarihsiz belge, yalnızca ay ve yıl, tarihin başkası tarafından eklenmesi |
| İmza (TMK m.538/1) | Vasiyet edenin kendi eliyle attığı imza | İptal sebebi İmzasız metin, yalnızca zarfın imzalanması, imza yerine mühür veya parmak izi |
Kanunun bu kadar katı olmasının nedeni, ortada memur ya da tanık olmamasıdır. Yargıtay’ın ifadesiyle “el yazısı, yazanı diğer kişilerden ayıran bir özellik olduğu için, el yazılı vasiyetnamenin tamamının vasiyetçi tarafından yazılması gerekmektedir” (Yargıtay 3. HD, 26.02.2015, 2014/9880 E., 2015/3015 K.). El yazısı hem kimliği hem de kararın vasiyet edene ait olduğunu kanıtlar.
Kanunun aramadığı şeyler de en az aranan kadar önemlidir:
- Tanık gerekmez.
- Noter onayı ya da notere teslim şart değildir.
- Belirli bir kağıt, kalem veya mürekkep rengi aranmaz; ancak silinebilen kurşun kalem, ileride “sonradan değiştirildi” iddiasına kapı açtığı için tercih edilmemelidir.
- “Vasiyetname” başlığı zorunlu değildir; metnin ölümden sonrası için kesin bir son arzu içermesi gerekir.
- 1 Ocak 2002’den sonra yazılan vasiyetnamelerde düzenleme yerinin yazılması şart değildir.
2002’den Önce Yazılmış Vasiyetnameler
2002 öncesinde yürürlükte olan 743 sayılı Kanun (m.485), tarihe ek olarak vasiyetnamenin yazıldığı yerin de gösterilmesini arıyordu. Yargıtay kararları bu noktada tek yönde değildir. 3. Hukuk Dairesi, miras bırakan 2002’den sonra ölmüşse şeklin ölüm tarihindeki kanuna, yani TMK’ya göre değerlendirileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 3. HD, 26.02.2015, 2014/9880 E., 2015/3015 K.). 7. Hukuk Dairesi ise 1995’te yazılan ve miras bırakanın 2011’de öldüğü bir el yazılı vasiyetnamenin, yer gösterilmediği için şekil eksikliğiyle iptal edilmesini doğru bulmuştur (Yargıtay 7. HD, 15.01.2025, 2024/1394 E., 2025/276 K.).
Elinizde 2002’den önce yazılmış ve yer bilgisi taşımayan bir vasiyetname varsa, bugünkü kurallara uygun yeni bir vasiyetname yazmak bu riski ortadan kaldırır.
Tarih Eksik ya da Hatalıysa Ne Olur?
Tarih, el yazılı vasiyetnamede en sık eksik bırakılan unsurdur ve eksikliği ağır sonuç doğurur. Gün, ay ve yılı birlikte göstermeyen bir el yazılı vasiyetname, iptal davasında büyük olasılıkla iptal edilir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, üzerinde hiç tarih bulunmayan “VASİYETNAMEM” başlıklı bir el yazılı vasiyetnamenin iptalini onamıştır. Davalı taraf, tarihin vasiyetnamenin yazıldığı gazete kağıdındaki barkoddan belirlenebileceğini ileri sürmüş; bu itiraz bozma sebebi görülmemiştir (Yargıtay 7. HD, 23.10.2025, 2025/893 E., 2025/4550 K.). Bodrum’daki bir dosyada da tarihsiz ve bilgisayar ortamında yazılmış bir belgenin iptali, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinden geçtikten sonra Yargıtay’ca onanmıştır; “hastalığımda bana bakan” gibi bir ifadenin tarihi işaret ettiği savunması kabul görmemiştir (Yargıtay 7. HD, 23.06.2025, 2024/5099 E., 2025/3183 K.).
Bu iki kararın ortak dersi açıktır: tarih vasiyetnamenin içinde, vasiyet edenin el yazısıyla bulunmalıdır. Dışarıdan delille tarihi tamamlamaya çalışmak, uygulamada vasiyetnameyi kurtarmaya yetmemektedir.
Tarih Nereye Yazılmalı?
Kanun tarih için belirli bir yer göstermez. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin “tarih yok” diyerek iptal ettiği bir vasiyetnamede, tarihin belgenin en üstünde “20.02.1984-Pazartesi” şeklinde yazılı olduğunu tespit ederek kararı bozmuştur (Yargıtay 3. HD, 12.11.2018, 2018/5403 E., 2018/11342 K.). Yani tarih başta ya da sonda olabilir; önemli olan, belgenin bütününe ait olduğunun anlaşılmasıdır.
Uygulamada en güvenli yöntem, tarihi imzanın hemen üstüne hem rakamla hem yazıyla yazmaktır: “19.10.2026, on dokuz Ekim iki bin yirmi altı”. Sadece “Ekim 2026” ya da “2026 yazı” gibi eksik bir tarih yeterli değildir.
Tarih Neden Bu Kadar Önemli?
- Ehliyet o güne göre değerlendirilir. Vasiyet edenin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı, yazdığı gün itibarıyla incelenir. Tarih yoksa bu inceleme yapılamaz.
- Birden fazla vasiyetname varsa hangisinin geçerli olduğunu tarih belirler. Sonraki vasiyetname, öncekini açıkça tamamlamadıkça onun yerini alır (TMK m.544/1).
- Sonradan oynama iddiaları tarih üzerinden yürür. Tarihin sonradan değiştirildiği iddiası, tahrifat iddiası olarak ayrıca incelenir; Yargıtay, böyle bir iddia ileri sürüldüğünde mahkemenin bu yönü araştırması gerektiğini vurgulamıştır (aynı karar).
Kanunda yanlış yazılmış bir tarihin sonucunu düzenleyen ayrı bir hüküm yoktur. Bu nedenle tarih yazılırken takvime bakılmalı, üzerinde düzeltme yapılmamalıdır; hatalı yazılan bir tarih, karalamak yerine sayfayı yeniden yazarak düzeltilmelidir.
İmza Nereye Atılır, Her Sayfa İmzalanmalı mı?
İmza, vasiyet edenin metni benimsediğini gösterir ve bu yüzden metnin sonunda yer almalıdır. Kanun imzanın yerini açıkça söylemez; ancak imzadan sonra eklenen satırlar ayrıca tarih ve imza taşımazsa, o kısmın vasiyet edene ait olup olmadığı tartışmaya açılır.
Her sayfanın imzalanması şart değildir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, birden fazla sayfadan oluşan ve ilk sayfasında imza bulunmayan bir el yazılı vasiyetnamede, kanunda her sayfanın imzalanmasını gerektiren bir hüküm olmadığını belirten Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır (Yargıtay 7. HD, 28.11.2024, 2024/291 E., 2024/5330 K.). Yine de sayfaları “1/3, 2/3, 3/3” diye numaralandırmak ve her sayfaya paraf atmak, ileride “sayfa değiştirildi” iddiasını zorlaştırır.
İmza konusunda dikkat edilmesi gerekenler:
- Alışılmış imzanızı kullanın ve imzanın altına adınızı soyadınızı da kendi el yazınızla yazın.
- Mühür, kaşe, parmak izi, elektronik imza ya da taranmış imza, el yazılı vasiyetnamede imzanın yerini tutmaz.
- İmzayı yalnızca zarfın üstüne atmayın; imza metnin bulunduğu kağıtta olmalıdır.
- İmzanın hemen üstüne tarihi yazın; böylece tarih ve imza metnin bütününü kapsar.
Geçerliliği Riske Atan Hatalar
El yazılı vasiyetnameyi geçersiz kılan hataların çoğu iyi niyetle yapılır: metni daha okunaklı olsun diye bilgisayarda yazmak, bir yakına yazdırıp imzalamak ya da sonradan bir satır eklemek gibi. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumları ve sonuçlarını gösterir.
| Riskli durum | Sonuç | Nasıl önlenir |
|---|---|---|
| Bilgisayarda veya daktiloda yazılıp imzalanan metin | İptal edilir Şekil eksikliği | Metnin tamamını elle yazın ya da resmi vasiyetname yapın |
| Başkasının yazdığı, vasiyet edenin yalnızca imzaladığı metin | İptal edilir Şekil eksikliği | Yazamayan kişi resmi vasiyetname yapmalıdır |
| Basılı bir örneğin boşluklarını doldurmak | İptal riski Metnin bir kısmı el yazısı değildir | Örneği yalnızca yol gösterici olarak kullanıp her şeyi kendiniz yazın |
| Notere kapalı zarfla teslim edilen ama elle yazılmamış metin | İptal edilir Notere teslim eksikliği gidermez | Teslimden önce üç unsuru kontrol edin |
| İmzadan sonra eklenen satır | Tartışmalı Eklemenin vasiyet edene ait olduğu sorgulanır | Ekin altına ayrıca tarih ve imza atın ya da metni yeniden yazın |
| Silinti, kazıntı, karalama | Tartışmalı Tahrifat iddiasına kapı açar | Hatalı sayfayı yeniden yazın |
| “Evimi oğluma bırakıyorum” gibi belirsiz ifade | Yorum sorunu Hangi malın kast edildiği tartışılır | Taşınmazı il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasıyla yazın |
Yargıtay kararları bu tablodaki sonuçları doğrular. Tarihsiz ve bilgisayar ortamında yazılmış bir belgenin iptali onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 23.06.2025, 2024/5099 E., 2025/3183 K.). Başka bir dosyada, notere kapalı olarak teslim edilmiş olmasına rağmen baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılmadığı anlaşılan bir vasiyetname iptal edilmiş, Yargıtay kararı gerekçesini düzelterek onamıştır (Yargıtay 7. HD, 15.01.2025, 2024/1394 E., 2025/276 K.).
Sonradan ekleme iddiasında ispat yükü iddia edendedir. Yargıtay, ilk sayfanın üstüne yazılmış bir ödeme notunun sonradan eklendiği iddiası kanıtlanamadığı ve not vasiyetnameyle bütünlük taşıdığı için iptal talebini reddeden kararı onamıştır (Yargıtay 7. HD, 28.11.2024, 2024/291 E., 2024/5330 K.). Ancak böyle bir tartışmanın hiç doğmaması, kazanılmasından her zaman daha iyidir.
İçerikten Kaynaklanan Riskler
Şekli kusursuz bir vasiyetname de içeriği nedeniyle tartışma yaratabilir:
- Mirasçı atama ile belirli mal bırakma karıştırılmamalıdır. “Malımın yarısı” gibi bir oran bırakmak mirasçı atamadır; “şu daireyi” demek ise kural olarak belirli mal bırakmadır (TMK m.516, m.517). İkisinin sonuçları ve tereke borçlarından sorumluluk farklıdır.
- Saklı paylar aşılmamalıdır. Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin saklı paylarını ihlal eden vasiyet geçersiz olmaz ama tenkis davası ile kısılabilir.
- Hukuka veya ahlaka aykırı şart ve yükleme konulmamalıdır. Bu durum ayrı bir iptal sebebidir (TMK m.557/3).
- Vasiyetnamede anılan mal sonradan satılırsa o mala ilişkin vasiyet, aksi yazılmadıkça ortadan kalkar (TMK m.544/2).
Notere veya Sulh Hakimine Bırakmak Zorunlu mu?
Hayır. El yazılı vasiyetname “saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hakimine veya yetkili memura bırakılabilir” (TMK m.538/2). Yargıtay, kanundaki “bırakılabilir” ifadesinin bir şekil şartı değil, kişinin takdirine bırakılmış bir imkan olduğunu kabul eder (Yargıtay 7. HD, 23.02.2023, 2021/8301 E., 2023/1076 K.).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de, miras bırakanın evinde bulunan ve hiçbir makama bırakılmamış bir el yazılı vasiyetnameyi bu nedenle geçersiz sayan kararı bozmuştur. Daireye göre ölümden sonra bulunan vasiyetnamenin sulh hakimine teslimini düzenleyen TMK m.595 de, bırakılmamış vasiyetnamenin geçerli olduğunu gösterir (Yargıtay 3. HD, 30.04.2019, 2018/4826 E., 2019/3940 K.).
| Ölçüt | Açık bırakma | Kapalı bırakma |
|---|---|---|
| Nasıl yapılır | Vasiyetname zarfsız olarak teslim edilir, teslim tutanağa bağlanır | Vasiyetname kapalı ve mühürlü bir zarf içinde teslim edilir |
| İçerik | Teslim alan görevli içeriği görebilir | İçerik gizli kalır |
| Geçerliliğe etkisi | Etkisi yok Şekil yine TMK m.538/1’e göre değerlendirilir | Etkisi yok Şekil yine TMK m.538/1’e göre değerlendirilir |
Notere ya da sulh hakimine bırakmanın asıl yararı güvenliktir. Evde saklanan bir vasiyetname kaybolabilir, zarar görebilir ya da ondan zarar görecek biri tarafından ortadan kaldırılabilir. Vasiyetnameyi kasten ve hukuka aykırı olarak ortadan kaldıran kişi mirasçı olamaz (TMK m.578, 4. bent); ama bu sonuç, kaybolan vasiyetnameyi geri getirmez.
Bırakmanın vasiyetnameyi resmi vasiyetnameye dönüştürmediğini de unutmamak gerekir. Noter ya da hakim, kapalı zarfın içeriğini denetlemez; elle yazılmamış, tarihsiz ya da imzasız bir metin teslim edildiği için geçerli hale gelmez.
Noterde saklama için Noterlik Ücret Tarifesi’ndeki ücret ödenir; güncel tutarı işlem yapacağınız noterden öğrenebilirsiniz. Vasiyetnameyi evde saklamayı tercih ediyorsanız, güvendiğiniz bir kişiye nerede olduğunu söylemeniz, ölümden sonra bulunmasını sağlar.
Vasiyetname Nasıl Değiştirilir, Kaybolursa Ne Olur?
Vasiyet eden, sağ olduğu sürece vasiyetnamesinden her zaman dönebilir. Bunun üç yolu vardır ve her birinin sonucu farklıdır.
- Yeni bir vasiyetname yapmak (TMK m.542). Yeni vasiyetname kanundaki şekillerden herhangi biriyle yapılabilir; el yazılı bir vasiyetnameyle resmi vasiyetnameden, resmi vasiyetnameyle el yazılıdan dönülebilir. Dönme vasiyetnamenin tamamı ya da bir kısmı için olabilir.
- Vasiyetnameyi yok etmek (TMK m.543/1). Yırtmak ya da yakmak gibi bilerek yapılan bir imha, dönme sonucunu doğurur.
- Vasiyetle bağdaşmayan bir işlem yapmak (TMK m.544/2). Vasiyetnamede bir yakınınıza bıraktığınız daireyi sonradan satmanız ya da bağışlamanız, aksi yazılmadıkça o vasiyeti ortadan kaldırır.
Eski vasiyetnameyi ortadan kaldırmadan yeni bir vasiyetname yaparsanız, yenisi öncekini kuşkuya yer bırakmayacak biçimde tamamlamıyorsa onun yerini alır (TMK m.544/1). Bu nedenle yeni vasiyetnamenin başına “Daha önce yaptığım bütün vasiyetnameleri kaldırıyorum” ya da “… tarihli vasiyetnamemi şu şekilde tamamlıyorum” gibi açık bir cümle yazmak, iki belge arasındaki tartışmayı önler.
Vasiyetle bağdaşmayan sonraki bir işlemin hangi davada ele alınacağı da önemlidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, el yazılı vasiyetnameye konu taşınmazların on gün sonra ölünceye kadar bakma sözleşmesine konu edilmesinin sonucunun iptal davasında değil, vasiyetin yerine getirilmesi için açılan tenfiz davasında değerlendirileceğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 30.04.2019, 2018/4826 E., 2019/3940 K.).
Kaybolan ya da Zarar Gören Vasiyetname
Vasiyetname vasiyet edenin iradesi dışında, bir kaza sonucunda ya da üçüncü kişinin kusuruyla yok olmuşsa kural farklıdır: içeriği “aynen ve tamamen” belirlenemiyorsa vasiyetname hükümsüz kalır, zarar görenlerin tazminat isteme hakkı saklıdır (TMK m.543/2). Kanunun sözünden, içeriğin aynen ve tamamen belirlenebildiği durumda vasiyetnamenin hükümsüz kalmayacağı sonucu çıkar.
Uygulamada asıl sorun ispattadır. El yazısı ve imzanın gerçekliğini belirleyen bilirkişi incelemesi; mikroskop, ultraviyole ışık ve kağıdın arka yüzündeki baskı izleri gibi yöntemlerle belgenin asıl nüshası üzerinde yapılır. Bu nedenle bir fotokopi, içeriği göstermeye yardım etse bile el yazısı şartının kanıtlanmasında zayıf kalır.
Pratik sonuç şudur: vasiyetnamenin asıl nüshası korunmalı, fotokopi aslın yerine konmamalıdır. Aslının kaybolmasından endişe ediyorsanız, aynı içerikte ikinci bir el yazılı nüsha yazıp tarihleyip imzalayabilir ya da aslını notere veya sulh hakimine bırakabilirsiniz.
Ölümden Sonra: Vasiyetnameyi Bulan Ne Yapmalı?
Vasiyetnameyi bulan ya da saklayan kişi, ölümü öğrenir öğrenmez belgeyi sulh hakimine teslim etmek zorundadır; belgenin geçerli olup olmadığına kendisi karar veremez (TMK m.595). Bu yükümlülük vasiyetnameyi düzenleyen ya da saklayan görevliyi, miras bırakanın isteğiyle saklayanı, başka bir yolla ele geçireni ve ölenin eşyaları arasında bulanı kapsar.
Ölümü öğrenir öğrenmez, geçerli olup olmadığına bakılmadan (TMK m.595).
Teslimden itibaren bir ay içinde, bilinen mirasçılar çağrılarak (TMK m.596).
Hak sahiplerine, kendilerine ilişkin kısımların onaylı örneği (TMK m.597).
Öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde; açılmadan itibaren iyiniyetli davalıya karşı 10 yıl, iyiniyetli olmayana karşı 20 yıl (TMK m.559).
Bildirimden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse lehdara atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı belgesi verilir (TMK m.598).
- Teslim (TMK m.595). Vasiyetnamenin aslı, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine teslim edilir. Teslim etmeyen kişi bu yüzden doğacak zarardan sorumludur; vasiyetnameyi kasten ortadan kaldıran ya da bozan ise mirasçı olamaz (TMK m.578, 4. bent).
- Koruma önlemleri. Sulh hakimi vasiyetnameyi derhal inceler, gerekli koruma önlemlerini alır ve olanak varsa ilgilileri dinleyerek terekenin yasal mirasçılara geçici olarak teslimine ya da resmen yönetilmesine karar verir (TMK m.595/3).
- Açılma (TMK m.596). Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer açılışta hazır bulunmak üzere çağrılır.
- Tebliğ (TMK m.597). Mirasta hak sahibi olan herkese, vasiyetnamenin kendisine ilişkin kısımlarının onaylı örneği tebliğ edilir; adresi bilinmeyenlere ilan yoluyla tebliğ yapılır.
- Belge (TMK m.598/2). Bildirimden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmezse, lehine tasarruf yapılan kişiye atanmış mirasçı ya da vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilir; yasal mirasçılar için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) süreci ayrıca yürütülür. İptal davası açma hakkı yine saklıdır.
Miras bırakan İzmir’de oturuyorsa, vasiyetname son yerleşim yerinin bağlı olduğu adliyedeki sulh hukuk mahkemesince açılır. Sonradan ortaya çıkan başka vasiyetnameler için de aynı işlemler yapılır (TMK m.596/3).
Açılma, vasiyetnamenin geçerli olduğu anlamına gelmez. Bodrum’daki dosyada vasiyetnameyi ibraz eden davalı, açılma kararının kesinleşmiş olduğunu da ileri sürmüş; buna rağmen şekil eksikliği nedeniyle verilen iptal kararı onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 23.06.2025, 2024/5099 E., 2025/3183 K.).
Tebliğ, süreler açısından da belirleyicidir. Yargıtay, vasiyetname usulünce açılıp ilgililere tebliğ edilmeden TMK m.559’daki bir yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamayacağını kabul eder (Yargıtay 3. HD, 30.04.2019, 2018/4826 E., 2019/3940 K. sayılı kararda aktarılan 10.02.2015 tarihli bozma kararı). Bu yüzden tebliğ tarihini not etmek gerekir.
Şekil Eksikliğinde İptal, El Yazısına İtiraz ve Süreler
Şekle aykırı bir el yazılı vasiyetname kendiliğinden hükümsüz sayılmaz; menfaati olan kişi süresi içinde iptal davası açmalıdır (TMK m.557/4, m.558). Dava açılmazsa şekil eksikliği taşıyan vasiyetname de yerine getirilebilir; ancak vasiyetnameye dayanılarak dava açılırsa, hükümsüzlük savunma (def’i) yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK m.559/2). Davanın bütün yönleri vasiyetnamenin iptali davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır; burada el yazılı vasiyetnameye özgü noktaları özetliyoruz.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Kim açabilir | İptalde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı | TMK m.558 |
| Görevli ve yetkili mahkeme | Miras bırakanın son yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesi; yetki kesindir | HMK m.11/1-a |
| Kısa süre | Tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrenmeden itibaren 1 yıl | TMK m.559/1 |
| Uzun süre | Vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalıya karşı 10 yıl, iyiniyetli olmayana karşı 20 yıl | TMK m.559/1 |
| Savunma yoluyla | Hükümsüzlük def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir | TMK m.559/2 |
“Bu El Yazısı Babamın Değil” İtirazı Nasıl İncelenir?
El yazısı ya da imza inkar edildiğinde mahkeme, vasiyetnamenin aslı üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırır. Yargıtay bu incelemenin laboratuvar ortamında, mikroskopla büyütme, ultraviyole ve kızılötesi ışık, kağıdın arka yüzündeki baskı izlerinin incelenmesi gibi yöntemlerle yapılmasını ve sonucun denetime elverişli bir raporla ortaya konmasını arar. Bu nitelikleri taşımayan rapora dayanılarak hüküm kurulamaz (Yargıtay 3. HD, 26.02.2015, 2014/9880 E., 2015/3015 K.).
Raporlar birbirini tutmuyorsa çelişki giderilmeden karar verilemez. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, üç farklı kurumdan alınan çelişkili raporlara rağmen davayı reddeden kararı bozmuş; miras bırakanın çalıştığı kurumlardan, muhtarlık, noterlik, seçim kayıtları, nüfus müdürlüğü ve vergi dairesi gibi yerlerden yazı ve imza örnekleri toplanmasını istemiştir (Yargıtay 7. HD, 02.11.2023, 2022/4427 E., 2023/5290 K.).
Bu kararların iki taraf için de pratik bir sonucu vardır. İtiraz eden mirasçı, miras bırakanın aynı döneme ait yazı ve imzalarının nerede bulunduğunu erkenden tespit etmelidir. Vasiyet eden ise, vasiyetnameyi yazdığı dönemde el yazısını taşıyan başka belgelerin de bulunduğunu bilerek hareket etmelidir.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır? Adım Adım Kontrol Listesi
Geçerli bir el yazılı vasiyetname için kanunun aradığı üç unsur yeterlidir; aşağıdaki liste ise ileride çıkabilecek tartışmaları önlemeye yöneliktir.
Yazmadan Önce
- Kimlerin yasal mirasçınız olduğunu ve saklı paylarını belirleyin. Saklı pay altsoy için yasal payın yarısı, ana ve babanın her biri için dörtte biridir; sağ kalan eş altsoy ya da ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hallerde dörtte üçü saklı payıdır (TMK m.506). Kardeşlerin saklı payı 2007’de kaldırılmıştır.
- Malvarlığınızın listesini çıkarın: taşınmazların tapu bilgileri (il, ilçe, mahalle, ada, parsel, bağımsız bölüm), banka hesapları, araçlar, şirket payları.
- Birini mirasçılıktan çıkarmayı düşünüyorsanız, çıkarma sebebini açıkça yazmanız gerekir; aksi halde çıkarma saklı pay ölçüsünde sonuç doğurmaz (TMK m.510, m.512).
- İleri yaştaysanız ya da ağır bir hastalık geçiriyorsanız, yazacağınız güne yakın tarihli bir hekim raporu alın.
Yazarken
- Metnin tamamını kendi elinizle, silinmeyen bir kalemle ve temiz bir kağıda yazın.
- Başlığa “Vasiyetnamemdir” yazın ve kendinizi ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihiyle tanıtın.
- Daha önce vasiyetname yaptıysanız, onları kaldırdığınızı ya da tamamladığınızı açıkça yazın.
- Her tasarrufu ayrı bir madde halinde, lehdarın adı, soyadı ve mümkünse T.C. kimlik numarasıyla yazın.
- İsterseniz vasiyetinizi yerine getirmek üzere bir vasiyeti yerine getirme görevlisi atayın (TMK m.550).
- Sonuna gün, ay ve yılı rakamla ve yazıyla yazın, altına adınızı soyadınızı ve imzanızı atın.
- Sayfaları numaralandırıp paraflayın; hata yaparsanız karalamak yerine sayfayı yeniden yazın.
Yazdıktan Sonra
- Vasiyetnameyi notere ya da sulh hakimine bırakın veya güvenli bir yerde saklayıp güvendiğiniz birine yerini söyleyin.
- Malvarlığınız ya da aile durumunuz değiştiğinde vasiyetnamenizi gözden geçirin.
El Yazılı Vasiyetname Örneği: Temel Yapı
Aşağıdaki iskelet yalnızca bir el yazılı vasiyetnamenin hangi unsurlardan oluşabileceğini gösterir. Basılıp doldurulursa geçersiz olur; tamamı vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılmalıdır.
Örnek el yazılı vasiyetname iskeleti
VASİYETNAMEMDİR
Ben, [ad soyad], [T.C. kimlik no], [doğum yeri ve tarihi], son arzularımı kimsenin etkisi altında kalmadan kendi el yazımla aşağıda belirtiyorum.
- Daha önce yaptığım bütün vasiyetnameleri kaldırıyorum.
- [İl, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm no] taşınmazımı [ad soyad, T.C. kimlik no]’ya bırakıyorum.
- [Banka] nezdindeki hesaplarımın tamamını [ad soyad]’a bırakıyorum.
- Geri kalan malvarlığım yasal mirasçılarım arasında yasal payları oranında paylaşılsın.
- Vasiyetimi yerine getirme görevlisi olarak [ad soyad]’ı atıyorum. (İsteğe bağlı)
[Yer], [gün ay yıl, rakamla ve yazıyla]
[Ad soyad]
[İmza]
İskeletteki ikinci ve üçüncü maddeler belirli mal bırakma, dördüncü madde ise geri kalan mallar için yasal miras paylarına yapılan bir yönlendirmedir. Lehdarlara bırakılan mallar saklı payları aşıyorsa, saklı paylı mirasçılar tenkis isteyebilir.
Sık Sorulan Sorular
El yazılı vasiyetname noter onayı olmadan geçerli mi?
Evet. TMK m.538 yalnızca baştan sona el yazısı, gün-ay-yıl tarihi ve imza arar. Notere ya da sulh hakimine bırakmak isteğe bağlı bir saklama yoludur; Yargıtay hiçbir makama bırakılmamış vasiyetnameyi de geçerli kabul eder.
Bilgisayarda yazıp imzaladığım vasiyetname geçerli mi?
Hayır. Bilgisayar ya da daktilo çıktısı, altı imzalansa bile el yazılı vasiyetname sayılmaz ve iptal edilir. Elle yazamıyorsanız noterde ya da sulh hakiminde iki tanıkla resmi vasiyetname yapmanız gerekir.
Tarihi eksik vasiyetname iptal edilir mi?
Gün, ay ve yıldan biri eksikse şekil eksikliği vardır ve iptal davasında iptal edilir. Yargıtay, tarihin gazete barkodu ya da metinde anılan olaylar gibi dış delillerle tamamlanabileceği savunmasını kabul etmemiştir.
Her sayfanın imzalanması gerekir mi?
Hayır. Kanunda her sayfanın ayrı ayrı imzalanmasını gerektiren bir hüküm yoktur; imza metnin sonunda yeterlidir. Yine de sayfaları numaralandırıp paraflamak, sayfa değiştirme iddialarını önler.
El yazılı vasiyetname için tanık gerekir mi?
Gerekmez. Tanık şartı resmi vasiyetname ve sözlü vasiyet içindir. Yazım sırasında yanınızda biri bulunması geçerliliği etkilemez, ama ileride ehliyet ya da el yazısı tartışmasında tanık olarak dinlenebilir.
Vasiyetnamenin aslı kaybolursa fotokopiyle işlem yapılabilir mi?
Kaza ya da üçüncü kişinin kusuruyla yok olan vasiyetname, içeriği aynen ve tamamen belirlenemiyorsa hükümsüz kalır (TMK m.543/2). Fotokopi içeriği göstermeye yardım edebilir, ancak el yazısının gerçekliği asıl nüsha üzerinden incelendiği için tek başına zayıf bir delildir. Aslını notere ya da sulh hakimine bırakmak bu riski ortadan kaldırır.
Evde bulunan vasiyetname kime ve ne zaman teslim edilir?
Ölümü öğrenir öğrenmez, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine teslim edilir (TMK m.595). Geçerli görünmese bile teslim zorunludur; teslim etmeyen doğacak zarardan sorumlu olur, kasten ortadan kaldıran ise mirasçı olamaz.
Vasiyetname saklı payı aşarsa ne olur?
Vasiyetname bu nedenle geçersiz olmaz. Saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davası açarak tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesini isteyebilir.
Sonuç
El yazılı vasiyetname, masrafsız ve gizli bir şekilde son arzularını belirlemek isteyen herkes için kullanışlı bir yoldur. Kanunun aradığı şekil basittir: baştan sona kendi el yazınız, gün-ay-yıl olarak tarih ve imzanız. Uygulamadaki iptal kararlarının büyük bölümü bu üç unsurdan birinin eksik bırakılmasından doğar.
Tarihin eksiksiz yazılması, metne sonradan dokunulmaması, tasarrufların açık yazılması, saklı payların gözetilmesi ve asıl nüshanın güvenle saklanması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların büyük kısmını önler. Vasiyetnameyi bulan kişinin görevi ise değerlendirme yapmak değil, belgeyi derhal sulh hakimine teslim etmektir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata başvurunuz. Vasiyetname süreçlerine ilişkin çalışmalarımız için İzmir vasiyetname avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Dayanaklar ve Kaynakça
Mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.502, 506, 510, 512, 516, 517, 531, 532, 538, 539, 542, 543, 544, 550, 557, 558, 559, 578, 595, 596, 597, 598; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.11; 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.17.
Kararlar: Yargıtay 7. HD, 23.10.2025, 2025/893 E., 2025/4550 K.; Yargıtay 7. HD, 23.06.2025, 2024/5099 E., 2025/3183 K.; Yargıtay 7. HD, 15.01.2025, 2024/1394 E., 2025/276 K.; Yargıtay 7. HD, 28.11.2024, 2024/291 E., 2024/5330 K.; Yargıtay 7. HD, 02.11.2023, 2022/4427 E., 2023/5290 K.; Yargıtay 7. HD, 23.02.2023, 2021/8301 E., 2023/1076 K.; Yargıtay 3. HD, 30.04.2019, 2018/4826 E., 2019/3940 K.; Yargıtay 3. HD, 12.11.2018, 2018/5403 E., 2018/11342 K.; Yargıtay 3. HD, 26.02.2015, 2014/9880 E., 2015/3015 K.