Değer Artış Payı Hesaplama Aracı
Değer artış payı hesaplama aracı, eşlerden birinin diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkıda bulunduğu durumlarda, mal rejimi tasfiyesinde istenebilecek değer artış payı alacağını Türk Medeni Kanunu m. 227 hükmüne göre hesaplar.
Sonuç
Üç alanı doldurup Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
İçindekiler
Değer artış payı hesaplama nasıl yapılır?
Hesap iki adımda yapılır. Önce katkının yapıldığı tarihteki değeri, malın edinme tarihindeki değerine bölünerek katkı oranı bulunur. Sonra bu oran, malın tasfiye tarihindeki sürüm değeriyle çarpılır. Kanun, alacağın malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanacağını açıkça düzenler (TMK m. 227/1).
- Katkı oranı = Katkının yapıldığı tarihteki değeri ÷ Malın edinme tarihindeki değeri
- Değer artış payı = Katkı oranı × Malın tasfiye tarihindeki sürüm değeri
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 25.04.2024 tarihli ve 2023/6247 E., 2024/2816 K. sayılı kararıyla onanan dosyada, ziynetlerin edinme tarihindeki değeri evin edinme tarihindeki değerine oranlanmış ve bulunan oran evin tasfiye tarihindeki sürüm değeriyle çarpılmıştır. Aynı kararda, değer artış payı düşüldükten sonra kalan değerin yarısı katılma alacağı olarak hesaplanmıştır.
Mal değer kaybetmişse
Malın tasfiye tarihindeki değeri edinme değerinin altına düşmüşse oranla hesap yapılmaz; katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227/1). Böylece katkıda bulunan eş, değer kaybından etkilenmeden yaptığı katkıyı geri ister.
Örnek değer artış payı hesaplama
Evlilik içinde 500.000 TL’ye alınan ve eşlerden biri adına tapuya kayıtlı daireye, diğer eş düğünde takılan ziynetlerini bozdurarak 100.000 TL katkıda bulunmuş olsun. Katkı oranı 100.000 ÷ 500.000 = %20’dir. Dairenin tasfiye tarihindeki sürüm değeri 3.000.000 TL ise değer artış payı alacağı %20 × 3.000.000 = 600.000 TL olur. Daire 400.000 TL’ye düşmüş olsaydı alacak, katkının başlangıçtaki değeri olan 100.000 TL olurdu.
Hangi değerler kullanılır?
Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılır (TMK m. 228/1); mal rejimi boşanmada dava tarihinde sona erer. Malların değeri ise tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır (TMK m. 235/1). Uygulamada sürüm değeri, karar tarihine en yakın tarihte bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Sık sorulan sorular
Değer artış payı ile katılma alacağı aynı şey mi?
Hayır. Değer artış payı, diğer eşin malına yapılan karşılıksız katkının karşılığıdır ve katkı oranında istenir (TMK m. 227). Katılma alacağı ise edinilmiş malların artık değerinin yarısıdır (TMK m. 236). Aynı mal için ikisi birlikte istenebilir; bu durumda önce değer artış payı düşülür, kalan değer üzerinden katılma alacağı hesaplanır.
Mal satılmışsa değer artış payı nasıl hesaplanır?
Katkı yapılan mal tasfiyeden önce elden çıkarılmışsa, hakim diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK m. 227/2). Bu durumda aracın uyguladığı oran hesabı tek başına yeterli olmaz.
Eşler değer artış payından vazgeçebilir mi?
Evet. Eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir (TMK m. 227/3).
Birden fazla katkı varsa ne yapılır?
Farklı tarihlerde yapılan katkılar her biri kendi tarihindeki değeriyle ayrı ayrı oranlanır. Kredi taksitleri, tadilat ve kat ilavesi gibi durumlarda hesap birden fazla aşamada yapılır; ayrıntılar değer artış payı rehberimizde anlatılmıştır.
Bu sayfadaki hesaplama aracı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki değerlendirme yerine geçmez. Katkının ispatı, malın kişisel mal veya edinilmiş mal niteliği ve sürüm değeri somut dosyada delillerle ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
İlgili rehberler: Değer artış payı alacağı · Boşanmada mal paylaşımı · Boşanmada ziynet eşyası · Mal paylaşımı