Anlaşmalı Boşanma · Aile Hukuku · İzmir

İzmir Anlaşmalı Boşanma Avukatı: protokol hazırlığı ve duruşma sürecinde hukuki temsil

Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlanmış bir protokolle en az yıpratıcı yoldur. TMK m. 166/3 şartlarının kontrolünden protokolün kaleme alınmasına, duruşmada hakim onayından kararın kesinleşmesine kadar süreci sizin adınıza yönetiyoruz.

Av. Rıdvan Güney Hukuk Bürosu - Bayraklı, İzmir
İzmir Barosu
Sicil No: 11839
TMK m. 166/3
Dört yasal koşulun denetimi
Bayraklı merkez
Tüm İzmir aile mahkemeleri
Protokol titizliği
Mali sonuçlar + çocukların durumu eksiksiz

Bu sayfa, anlaşmalı boşanmanın kanuni koşullarını, protokolde zorunlu ve ihtiyari başlıkları, başvurudan kesinleşmeye kadar süreci ve İzmir’de yetkili adliyeleri bir arada özetler. Dosyanızın anlaşmalı yola uygun olup olmadığını görmek için karşılaştırma bölümünden başlayabilirsiniz.

Bir yıl şartı
Evlilik dava tarihinde en az bir yıl sürmüş olmalıdır; süre dolmamışsa yalnız çekişmeli boşanma yolu açıktır (TMK m. 166/3).
Ortak irade
Eşler birlikte başvurur ya da biri diğerinin davasını kabul eder; hakim iki eşi de bizzat dinler, vekil beyanı bu koşulu karşılamaz.
Protokol
Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu eksiksiz düzenlenmelidir; hakim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir, taraflar kabul ederse boşanmaya hükmolunur.
İhtiyari başlıklar
Mal rejimi tasfiyesi ve ziynet protokole yazılmayabilir; yazılmazsa ayrı dava hakkı saklı kalır ve katılma alacağında zamanaşımı 10 yıldır.
Dönme hakkı
Karar kesinleşinceye kadar eşlerden biri iradesinden dönebilir; bu halde dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder.
Süre
Koşullar eksiksizse dava çoğunlukla tek duruşmada karara bağlanır; kesinleşme tebligata ve iki haftalık istinaf süresine bağlıdır.

Anlaşmalı boşanma sizin için uygun mu?

Anlaşmalı yol herkese açık değildir; kanun dört koşulu birlikte arar ve hakim protokolü denetler. Uygun olmayan dosyayı anlaşmalı açmak, duruşmada sürprizle sonuçlanabilir.

Anlaşmalı yol açık

TMK m. 166/3 koşulları sağlanıyorsa

  • Evlilik en az 1 yıl sürmüşsüre, evlenme tarihinden dava tarihine göre hesaplanır.
  • Ortak irade vareşler birlikte başvurur ya da biri diğerinin davasını kabul eder.
  • Her başlıkta uzlaşmavelayet, kişisel ilişki, nafakalar ve tazminatlar dahil.
  • Duruşmaya katılım mümkünhakim her iki tarafı da bizzat dinlemek zorundadır.

Çekişmeli yol gerekebilir

Şu durumlarda anlaşmalı usul işlemez

  • Evlilik 1 yılı doldurmamışsagenel boşanma sebeplerine (TMK m. 166/1-2 veya özel sebepler) dayanmak gerekir.
  • Tek bir başlıkta bile uyuşmazlık varsanafaka, tazminat veya velayette anlaşmazlık davayı çekişmeli boşanmaya taşır.
  • Serbest irade şüphesi varsabaskı altında imzalatılan protokolü hakim onaylamaz.
  • Karar kesinleşmeden dönüş olursataraflardan biri beyanından dönerse dava çekişmeli olarak sürer.

Başvurudan kesinleşmeye anlaşmalı boşanma süreci

Süreç kısa olsa da her adımın usul kuralı ve riski vardır; özellikle duruşma ve kesinleşme aşamaları belirleyicidir.

Adım 1

Şart kontrolü ve protokol hazırlığı

TMK m. 166/3 — dört koşulun denetimi

Evliliğin en az 1 yıl sürdüğü doğrulanır; velayet, kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat başlıklarının tamamı protokole bağlanır. Mal rejimi tasfiyesi ve ziynet gibi ihtiyari konuların protokole alınıp alınmayacağına bilinçli karar verilir; eksik bırakılan mali başlık, hakimin protokolü uygun bulmamasına yol açabilir.

Adım 2

Davanın açılması

Birlikte başvuru veya kabul yolu

Eşler mahkemeye birlikte başvurabilir ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul edebilir. Dava dilekçesi, protokol ve nüfus kayıtlarıyla birlikte İzmir’de yetkili aile mahkemesine sunulur; mahkeme tensiple duruşma günü belirler.

Adım 3

Duruşmada bizzat dinlenme ve hakim denetimi

Her iki eşin katılımı zorunlu

Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek zorundadır; vekil beyanı bu koşulu karşılamaz. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik önerebilir; değişikliğin taraflarca kabulü halinde boşanmaya hükmolunur.

Adım 4

Gerekçeli karar ve hüküm fıkrası kontrolü

Protokol hükümleri karara aynen geçmeli

Onaylanan protokol hükümlerinin, ileride icra sorunu yaşanmaması için gerekçeli kararın hüküm fıkrasında aynen yer alması gerekir. Yargıtay, protokol maddelerinin hükümde gösterilmemesini bozma sebebi saymaktadır; kararın bu yönden denetimi vekilin işidir.

Adım 5

Kesinleşme ve sonrası

Tebligat ve istinaf süresinin dolması

Karar kesinleşinceye kadar taraflardan biri irade beyanından dönerse dava çekişmeli boşanma olarak sürer. Kesinleşmeyle birlikte protokol edimleri bağlayıcı hale gelir; nüfus kaydı resen güncellenir. Sonrasında iştirak nafakası ve velayet, koşullar değişirse her zaman yeniden değerlendirilebilir; nafaka ve velayet sayfalarımızda ayrıntılar yer alır.

Protokolde hangi başlık zorunlu, hangisi ihtiyari?

Hakimin onayı için protokolün boşanmanın mali sonuçlarını ve çocukların durumunu eksiksiz düzenlemesi gerekir; bazı başlıklar ise tercihe bağlıdır.

Anlaşmalı boşanma protokolünde zorunlu ve ihtiyari başlıklar: velayet ve kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat zorunlu; mal rejimi tasfiyesi ve ziynet eşyası ihtiyari
Anlaşmalı boşanma protokolünde zorunlu ve ihtiyari başlıklar ile bu başlıkların sonradan değişip değişmediği. Ayrıntılar aşağıdaki tablodadır.
Protokol başlığıNiteliğiSonradan değişir mi?
Velayet ve kişisel ilişkiZorunlu (ortak çocuk varsa)Evet — çocuğun üstün yararı değişirse her zaman yeniden düzenlenebilir
İştirak nafakasıZorunlu (ortak çocuk varsa)Evet — ihtiyaçlar değiştikçe artırım/azaltma davası açılabilir
Yoksulluk nafakasıZorunlu (düzenlenmeli veya feragat açıkça yazılmalı)Feragat edildiyse sonradan istenemez; kararlaştırıldıysa koşullar değişince artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir (TMK m. 176)
Maddi ve manevi tazminatZorunlu (talep/feragat netleşmeli)Hayır — kesinleşmeyle kapanır
Mal rejimi tasfiyesiİhtiyariProtokole yazılmadıysa 10 yıl içinde ayrı dava açılabilir
Ziynet eşyasıİhtiyariProtokole yazılmadıysa ayrı dava konusu olur

* Tablo genel çerçeveyi özetler; her başlığın kaderi somut protokol metnine göre belirlenir, değerlendirme dosya bazında yapılmalıdır.

Protokolde ziynet eşyalarına ilişkin bir düzenleme yoksa takıların kime ait sayılacağı genel içtihada göre belirlenir; 2024 sonrası güncel kurallar için boşanmada ziynet eşyası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İzmir’de anlaşmalı boşanma davası hangi adliyede açılır?

Anlaşmalı boşanmada yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturdukları yer aile mahkemesidir (TMK m. 168).

İzmir’de anlaşmalı boşanma davalarında yetkili adliyeler: İzmir Adliyesi’ne bağlı dokuz ilçe, Karşıyaka Adliyesi’ne bağlı Karşıyaka ve Çiğli, kendi adliyesi bulunan ilçeler
İzmir’in 30 ilçesi ve bağlı oldukları adliyeler. Anlaşmalı boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinin ya da son altı aydır birlikte oturdukları yerin bağlı olduğu aile mahkemesinde açılır; büromuzun bulunduğu Bayraklı, İzmir Adliyesi’ne bağlıdır.

İzmir Adliyesi

Aile mahkemeleri: Ek Hizmet Binası
Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12, Bayraklı / İzmir

Kapsama Alanı Balçova, Bayraklı, Bornova, Buca, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Konak ve Narlıdere ilçeleri

Karşıyaka Adliyesi

Aile mahkemeleri: Çiğli Ek-2 Hizmet Binası
Ataşehir Mah. Anadolu Cad. No:951, Çiğli / İzmir

Kapsama Alanı Karşıyaka ve Çiğli ilçeleri

İlçe adliyeleri

Aliağa, Bayındır, Bergama, Çeşme, Dikili, Foça, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla

Kapsama Alanı Her ilçenin kendi adliyesi vardır; Beydağ Ödemiş Adliyesine bağlıdır. Aile mahkemesi bulunmayan adliyelerde davaya HSK’nın belirlediği asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 s.K. m. 2).

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi

Çınarlı Mah. Ali Telli Sk. No:2
Konak / İzmir

İstinaf İncelemesi İlk derece aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf mercii; başvuru süresi tebliğden itibaren iki hafta

Tüm ilçelerin bağlı olduğu adliyeler ve mahkeme binaları için İzmir adliyeleri rehberimize bakabilirsiniz.

Dosyanızı beş adımda nasıl yönetiyoruz?

Anlaşmalı boşanmada asıl emek duruşmadan önce harcanır: eksiksiz bir protokol, duruşmayı formaliteye dönüştürür. Yasal çerçeve için Türk Medeni Kanunu m. 166/3 hükmüne bakabilirsiniz.

Ön görüşme

Uzlaşılan ve açıkta kalan başlıklar belirlenir; anlaşmalı yolun koşulları (1 yıl, ortak irade, katılım) denetlenir.

Protokolün kaleme alınması

Velayet, nafaka, tazminat ve tercihe göre mal rejimi hükümleri; icrada sorun çıkarmayacak açıklıkta yazılır, taraflarca imzalanır.

Dava ve tensip

Dava, protokolle birlikte açılır; duruşma günü tarafların katılabileceği şekilde planlanır.

Duruşma

Taraflar hakim huzurunda bizzat dinlenir; beyanlar zapta geçirilir, hakimin değişiklik önerileri değerlendirilir.

Karar, kontrol ve kesinleşme

Protokol hükümlerinin karara aynen geçtiği denetlenir; tebligat ve kesinleşme süreci takip edilir, nüfus işlemleri tamamlanır.

Anlaşmalı boşanmada belirleyici Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar, anlaşmalı boşanmanın koşullarını ve protokolün bağlayıcılığını belirleyen Yargıtay içtihatlarından ve Yargıtay’ca onanan bir bölge adliye mahkemesi kararındandır.

“Hakimin eşleri dinleyerek serbest iradelerinin oluşup oluşmadığına karar vermesi gerekir… taraflarca yapılan ve hakim tarafından onaylanan anlaşma hükümlerinin infazda sıkıntı doğurmaması için hüküm fıkrasında aynen yer alması gerekmektedir.”

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2643, K. 2019/484, T. 18.04.2019

“Anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar eşlerin … irade beyanından dönmesini engelleyici yasal bir hüküm bulunmamaktadır. Bu halde anlaşmalı boşanma davasının ‘çekişmeli boşanma’ (TMK m. 166/1-2) olarak görülmesi gerekir.”

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/1941, K. 2019/475, T. 18.04.2019

“Tarafların boşanma protokolü sonrasında protokolde varsa değişiklik iradesinin Mahkemeye taraflarca açıkça bildirilmesi ve irade değişikliğinin Hakim tarafından onaylanması gerekir.”

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/11067, K. 2023/1361, T. 28.03.2023

“… tarafların anlaşmalı boşanma protokolünde, boşanmanın fer’i unsurları yanında ihtiyari olarak, ziynet ve ev eşyalarının paylaşımı, aralarındaki mal rejiminin tasfiyesi gibi hususlarda anlaşabilecekleri … anlaşmalı boşanma hükmünün kesinleşmesi ile birlikte boşanmanın fer’i niteliğinde olup olmadığına bakılmaksızın taraflara boşanma protokolünde yüklenilen edimlerin artık boşanmanın ayrılmaz bir parçası haline geldiği …”

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararından; kararı onayan: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/11197, K. 2024/3926, T. 28.05.2024

Görüşmeye gelirken hazırlık listesi

Aşağıdaki bilgiler hazırsa protokol taslağı ilk görüşmede büyük ölçüde şekillenir.

Kimlikler ve evlenme tarihi

1 yıl koşulunun denetimi için.

Çocuk bilgileri

yaş, okul durumu; velayet ve görüşme düzeni tercihiniz.

Gelir bilgileri

iştirak/yoksulluk nafakası kalemlerinin gerçekçi belirlenmesi için.

Üzerinde uzlaşılan başlıklar listesi

nafaka, tazminat, ev eşyası, oturma düzeni.

Malvarlığı listesi

tasfiye protokole yazılacaksa tapu/araç/hesap bilgileri.

Ziynet konusundaki mutabakat

protokole alınacaksa kapsam ve teslim şekli.

Duruşma takvimi uygunluğu

her iki tarafın da bizzat katılımı zorunludur.

Varsa süren dava bilgisi

çekişmeli dosyanın anlaşmalıya dönüştürülmesi için.

Protokol taslağınızı birlikte oluşturalım

Uzlaştığınız başlıkları getirin; ilk görüşmede eksikleri ve riskleri netleştirelim.

Hemen Arayın

Anlaşmalı boşanmada en sık yapılan 7 hata

Bu hataların çoğu duruşmada değil, protokol masasında yapılır.

İnternetten hazır protokol kopyalamak

Şablon metinler dosyanın özelliklerini (çocuğun yaşı, gelir dengesi, malvarlığı) karşılamaz; eksik mali düzenleme hakimin protokolü uygun bulmamasına ya da ileride icra sorunlarına yol açar.

Yoksulluk nafakası feragatinin sonuçlarını bilmemek

Protokoldeki feragat, kural olarak sonradan yoksulluk nafakası istenmesini engeller. İmzadan önce bu kalemin geleceği mutlaka değerlendirilmelidir.

Mal rejimini hiç düşünmeden genel feragat yazmak

“Taraflar birbirinden başkaca hak ve alacak talep etmeyecektir” gibi genel ifadeler, katılma alacağını da kapsayacak şekilde yorumlanabilir. Tasfiye ya bilinçli düzenlenmeli ya da bilinçli olarak dışarıda bırakılmalıdır; ayrıntı için mal paylaşımı sayfamıza bakın.

Duruşmaya bizzat katılmamak

Hakim tarafları bizzat dinlemeden anlaşmalı boşanmaya karar veremez; vekilin katılımı yeterli değildir. Katılamayan taraf, davanın çekişmeliye dönmesine veya ertelenmesine sebep olur.

Kesinleşme sürecini takipsiz bırakmak

Karar kesinleşinceye kadar taraflardan biri beyanından dönebilir. Tebligat ve kesinleşme adımları takip edilmeden süreç bitmiş sayılmaz; gerekçeli karar tebliğ edilmeden verilen istinaftan feragat beyanı da sonuç doğurmaz (HMK m. 349/1).

Protokol hükümlerinin karara geçtiğini kontrol etmemek

Yargıtay, protokol maddelerinin hüküm fıkrasında gösterilmemesini bozma sebebi sayar. Gerekçeli karar, protokolle satır satır karşılaştırılmalıdır.

Çocuğun üstün yararına aykırı pazarlık

Velayet ve iştirak nafakası, eşler arasında serbestçe takas edilebilecek kalemler değildir; hakim, çocuğun menfaatine aykırı düzenlemeyi değiştirebilir. Gerçekçi olmayan kurgular duruşmada bozulur.

Anlaşmalı boşanma hakkında sık sorulan sorular

Boşanmanın diğer boyutları için boşanma davaları, nafaka ve mal paylaşımı sayfalarımıza; bilgi yazıları için mal paylaşımı rehberimize göz atabilirsiniz.

Koşullar eksiksizse dava çoğunlukla tek duruşmada görülüp karara bağlanır; ancak bu bir taahhüt değildir. Mahkemenin yoğunluğu duruşma gününü, tebligat ve itiraz süreleri ise kesinleşme tarihini etkiler. Protokolün eksiksiz olması ve iki tarafın da duruşmaya katılması, sürecin tek celsede tamamlanmasının ön koşuludur.
Hayır; TMK m. 166/3 evliliğin en az 1 yıl sürmüş olmasını açıkça arar ve Yargıtay’a göre bu koşul sağlanmadan diğer şartlar incelenmez. 1 yıl dolmamışsa, evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1) veya özel boşanma sebeplerine dayalı çekişmeli dava gündeme gelir; her iki taraf anlaşsa bile usul anlaşmalı boşanma olarak işlemez.
Zorunludur. Hakimin, tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmesi kanunun emridir; avukatın katılımı bu koşulu karşılamaz. Sağlık veya yurt dışı engeli gibi durumlarda mahkemenin kabulüne bağlı ses ve görüntü aktarımı (e-duruşma/SEGBİS) talep edilebilir; uygulama mahkemeye göre değişir.
Boşanmanın mali sonuçları — yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat — ve ortak çocuk varsa velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası düzenlenmek zorundadır. Bu başlıklardan biri eksikse hakim protokolü uygun bulmaz. Mal rejimi tasfiyesi ve ziynet ise ihtiyaridir; yazılmazsa ayrı dava hakkı saklı kalır.
Evet. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; boşanmaya ancak bu değişikliklerin taraflarca kabulü halinde hükmolunur (TMK m. 166/3). Uygulamada bu denetim en çok velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası kalemlerinde işler.
İştirak nafakası, çocuğun ihtiyaçları veya tarafların mali durumu değiştiğinde artırılıp azaltılabilir; çocuğun nafakası üzerinde kesin feragat de geçerli olmaz. Yoksulluk nafakasından protokolde feragat edildiyse sonradan istenemez; protokolle kararlaştırılan yoksulluk nafakası ise tarafların mali durumları değişirse veya hakkaniyet gerektirirse artırılabilir ya da azaltılabilir, kanundaki hallerde kaldırılabilir (TMK m. 176). Yargıtay, sözleşmeye dayanan nafakanın da indirilebileceğini, ancak kanundaki koşullar oluşmadan bunu istemenin hakkın kötüye kullanılması olacağını kabul eder. Bu nedenle imza öncesi değerlendirme kritiktir.
Kaybolmaz; mal rejimi tasfiyesi boşanmanın zorunlu unsuru değildir. Protokolde düzenlenmemişse, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı içinde katılma alacağı ve değer artış payı ayrı dava ile istenebilir. Ancak protokole yazılan genel feragat ifadeleri bu hakkı etkileyebileceğinden metin dikkatle kurgulanmalıdır.
Karar kesinleşinceye kadar taraflardan her biri anlaşma iradesinden dönebilir; bu halde dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder ve taraflara iddia, savunma ve delillerini sunmaları için usulüne uygun imkan tanınır. Süreç uzar; bu risk, protokolün sağlam kurulmasıyla en aza iner.
Ancak gerekçeli karar size usulüne uygun tebliğ edildikten sonra. Taraflar, ilam kendilerine tebliğ edilmeden istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez (HMK m. 349/1); iki haftalık istinaf süresi de tebliğle işlemeye başlar (HMK m. 345). Uygulamada karar aynı gün kalemde tebliğ edilip ardından feragat beyanı alınabilir. Ancak Yargıtay, feragatin tebliğden önce mi sonra mı verildiği anlaşılamayan bir dosyada feragate sonuç bağlamamış ve dört gün sonra yapılan istinaf başvurusunu süresinde saymıştır. Hukuk Genel Kurulu da tebliğ evrakında tebliğ memurunun adı soyadı yazılmadığı için kalemde yapılan tebliği usulsüz bulmuştur. Bu yüzden tebliğ ve feragat sırasının kayda doğru geçtiği kontrol edilmelidir.
Evet; yetkili aile mahkemesinde dava açılabilir, duruşma tarihi tarafların Türkiye’de bulunacağı döneme göre planlanabilir. Yabancı mahkemeden alınmış bir boşanma kararı varsa, Türkiye’de sonuç doğurması için nüfusa idari tescil (5490 sayılı Kanun m. 27/A) ya da tanıma davası gerekir; bu başlık için boşanma sayfamızdaki bölüme bakabilirsiniz.
Başvuru ve peşin harçlar ile gider avansı dava açılışında ödenir; tutarlar her yıl güncellenen tarifelerle belirlenir. Vekalet ücreti, dosyanın kapsamına göre avukatla müvekkil arasında yazılı sözleşmeyle kararlaştırılır; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında olamaz (Av. K. m. 164). Net rakamlar ön görüşmede paylaşılır.

Protokolünüzü sağlam kuralım

Adalet Mah. adresindeki ofisimizde veya telefonla; uzlaştığınız başlıkları, riskli boşlukları ve süreci açıkça konuşalım. Av. Rıdvan Güney — İzmir Barosu, Sicil No: 11839.