Mal Rejimi · Aile Hukuku · İzmir

İzmir Mal Paylaşımı Avukatı: katılma alacağı ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında hukuki temsil

Boşanma, evliliği bitirir; malvarlığı hesabını ise ayrı bir dava kapatır. Ev, araç, birikim, şirket payı ve dijital varlıkların tasfiyesinde; katılma alacağı, değer artış payı ve tedbir taleplerinizi İzmir Aile Mahkemelerinde titizlikle takip ediyoruz.

Av. Rıdvan Güney Hukuk Bürosu - Bayraklı, İzmir
İzmir Barosu
Sicil No: 11839
Yasal rejim
Edinilmiş mallara katılma (2002 sonrası)
Bayraklı merkez
Tüm İzmir aile mahkemeleri
Bütüncül takip
Boşanma + tasfiye koordinasyonu

Bu sayfa, katılma alacağı ile değer artış payı arasındaki farkı, hangi malın hangi döneme ve kurala tabi olduğunu, görevli mahkemeyi, zamanaşımını ve İzmir’de yetkili adliyeleri bir arada özetler. Alacağınızın türünü belirlemek için karşılaştırma bölümünden başlayabilirsiniz.

Yasal rejim
1 Ocak 2002’den bu yana yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır; daha önce evlenen eşler de başka rejim seçmedilerse 2002 sonrası dönem için bu rejime tabidir.
Katılma alacağı
Edinilmiş malların artık değerinin yarısı diğer eşe aittir; talep eden eşin gelirinin olması veya katkı yapması gerekmez (TMK m. 231, 236).
Değer artış payı
Diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkının karşılığıdır; katkının ispatı gerekir (TMK m. 227).
Hesap tarihi
Rejim boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer; mallar bu tarihteki durumlarıyla, karar tarihine en yakın sürüm değeri üzerinden hesaplanır (TMK m. 225/2, 235).
Zamanaşımı
Katılma alacağı ve değer artış payı talepleri boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir; evlilik sürerken zamanaşımı işlemez.
Yetkili mahkeme
Boşanmada, boşanma davasında yetkili olan aile mahkemesi mal rejiminin tasfiyesi davasında da yetkilidir (TMK m. 214).

Katılma alacağı mı, değer artış payı mı?

Mal rejimi tasfiyesinde iki temel alacak türü vardır ve ikisinin şartları, hesabı ve ispat yükü birbirinden farklıdır. Dosyanızda hangisinin — ya da ikisinin birden — bulunduğunu doğru nitelemek, davanın kaderini belirler.

Katılma Alacağı

Artık değerin yarısı — katkı ispatı gerekmez (TMK m. 231, 236)

  • Konusu:eşin 01.01.2002 sonrası evlilik içinde edindiği mallar (maaş, ev, araç, birikim).
  • Hesap:edinilmiş malların toplam değerinden borçlar düşülür; kalan artık değerin yarısı diğer eşe aittir.
  • Katkı şartı yok:ev işiyle ilgilenen, geliri olmayan eş de tam katılma alacağına sahiptir.
  • Değerleme:tasfiye (karar) tarihine en yakın sürüm değeri esas alınır (TMK m. 235).

Değer Artış Payı

Katkının karşılığı — katkı ispatı gerekir (TMK m. 227)

  • Konusu:bir eşin, diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkısı.
  • Hesap:katkı oranı, malın tasfiye anındaki değerine uygulanır; değer kaybı varsa başlangıç değeri esas alınır.
  • Tipik örnek:kişisel maldan (miras, ziynet bozdurma) diğer eşin evine yapılan ödeme.
  • Kişisel mal ispatı:banka kaydı, tapu tarihi ve ödeme belgeleriyle kurulur.
  • Ayrıntılı hesap:Değer artış payı alacağı nasıl hesaplanır? rehberinde formül ve örnekler yer alır.

Hangi dönem hangi kurala tabi?

Paylaşımın matematiği tarihlerle başlar: evlenme tarihi, 01.01.2002 dönümü ve boşanma davasının açıldığı gün, hangi malın hangi kurala tabi olduğunu belirler.

01.01.2002 öncesi

Mal ayrılığı dönemi (743 s. TKM)

Katkı payı alacağı — genel hükümlere tabi

1 Ocak 2002’den önce edinilen mallarda yasal rejim mal ayrılığıdır; her eş kendi malının maliki kalır. Bu dönem malına yapılan katkılar, “katkı payı alacağı” olarak genel hükümlere göre istenir ve katkının ispatı gerekir.

01.01.2002

Edinilmiş mallara katılma rejimi başlar (TMK m. 202)

Sözleşmeyle başka rejim seçilmedikçe yasal rejim

Bu tarihten sonra edinilen çalışma karşılıkları, sosyal güvenlik ödemeleri ve kişisel malların gelirleri kural olarak edinilmiş maldır (TMK m. 219). Kişisel kullanım eşyası, evlilik öncesi mallar, miras ve karşılıksız kazanmalar ile manevi tazminat alacakları kişisel mal kalır (TMK m. 220); eşler sözleşmeyle bu sınırı kısmen değiştirebilir (TMK m. 221).

Boşanma davası günü

Rejim, dava tarihinde sona erer (TMK m. 225/2)

Tasfiyenin hesap kesim tarihi

Boşanma davasının açılmasıyla mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. Artık değer hesabına bu tarihte mevcut olan edinilmiş mallar girer; dava tarihinden sonra edinilenler tasfiye dışıdır. Rejim sona ermeden önceki son 1 yıl içindeki olağan dışı karşılıksız devirler ile mal kaçırma amaçlı devirler hesaba eklenir (TMK m. 229).

Tasfiye davası

Katılma alacağı ve değer artış payı yargılaması

Boşanmanın kesinleşmesi bekletici meseledir

Tasfiye davası boşanmayla birlikte veya ayrı açılabilir; ancak hüküm kurulabilmesi için boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Mallar dava tarihindeki durumlarıyla belirlenir, değerleme ise karar tarihine en yakın rayiç üzerinden yapılır (TMK m. 235); bilirkişi incelemesi bu aşamanın merkezindedir. Değer artış payının nasıl hesaplandığını değer artış payı hesaplama aracımızda örnek rakamlarla görebilirsiniz.

TBK m. 146

10 yıllık zamanaşımı

Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadı uyarınca katılma alacağı ve değer artış payı talepleri 10 yıllık zamanaşımına tabidir; evlilik devam ettiği sürece eşler arasındaki alacaklarda zamanaşımı işlemez (TBK m. 153).

Mal paylaşımı davalarında görevli mahkeme ve süreler

Mal rejiminin tasfiyesinden doğan davalarda görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Mal rejiminin tasfiyesinde dönemler ve tarihler: 1 Ocak 2002 öncesi mal ayrılığı, 2002 sonrası edinilmiş mallara katılma, boşanma davasının açıldığı tarihte rejimin sona ermesi, karar tarihine göre değerleme ve kesinleşmeden itibaren 10 yıllık zamanaşımı
Mal rejiminin tasfiyesinde belirleyici tarihler: hangi malın hangi kurala tabi olduğu, hesabın hangi tarihe göre yapıldığı ve zamanaşımının ne zaman başladığı.
Dava türüGörevli mahkemeOrtalama süre*Kritik süre / not
Katılma alacağıAile Mahkemesi1,5–3 yıl (bilirkişi aşamalı)Zamanaşımı 10 yıl (TBK m. 146)
Değer artış payıAile Mahkemesi1,5–3 yılKatkının belgeyle ispatı belirleyici
Katkı payı (2002 öncesi mallar)Aile Mahkemesi1,5–3 yılGenel hükümlere göre; katkı ispatı şart
Tedbir talebi (tasfiye güvencesi)Aile MahkemesiDosya üzerinden / ilk celseTapu şerhi ve devir yasağı istenebilir
Aile konutu şerhiTapu Müdürlüğü / Aile MahkemesiŞerh: başvuruylaTMK m. 194 — boşanma kesinleşene kadar koruma

* Süreler, İzmir Aile Mahkemelerindeki ortalama dosya yoğunluğuna ve bilirkişi aşamalarına ilişkin gözlemlerimizdir; her dosyanın kapsamına göre değişir, taahhüt niteliği taşımaz.

İzmir’de mal paylaşımı davası hangi adliyede açılır?

Mal rejimi davalarında yetki; rejimin ölümle sona ermesinde ölenin son yerleşim yeri, boşanmada boşanma davasında yetkili olan mahkeme, diğer hallerde davalının yerleşim yeri mahkemesindedir (TMK m. 214).

İzmir’de mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetkili adliyeler: İzmir Adliyesi’ne bağlı dokuz ilçe, Karşıyaka Adliyesi’ne bağlı Karşıyaka ve Çiğli, kendi adliyesi bulunan ilçeler
İzmir’in 30 ilçesi ve bağlı oldukları adliyeler. Boşanmada mal rejiminin tasfiyesi davasına, boşanma davasında yetkili olan aile mahkemesi de bakabilir; büromuzun bulunduğu Bayraklı, İzmir Adliyesi’ne bağlıdır.

İzmir Adliyesi

Aile mahkemeleri: Ek Hizmet Binası
Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12, Bayraklı / İzmir

Kapsama Alanı Balçova, Bayraklı, Bornova, Buca, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Konak ve Narlıdere ilçeleri

Karşıyaka Adliyesi

Aile mahkemeleri: Çiğli Ek-2 Hizmet Binası
Ataşehir Mah. Anadolu Cad. No:951, Çiğli / İzmir

Kapsama Alanı Karşıyaka ve Çiğli ilçeleri

İlçe adliyeleri

Aliağa, Bayındır, Bergama, Çeşme, Dikili, Foça, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla

Kapsama Alanı Her ilçenin kendi adliyesi vardır; Beydağ Ödemiş Adliyesine bağlıdır. Aile mahkemesi bulunmayan adliyelerde davaya HSK’nın belirlediği asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 s.K. m. 2).

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi

Çınarlı Mah. Ali Telli Sk. No:2
Konak / İzmir

İstinaf İncelemesi İlk derece aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf mercii; başvuru süresi tebliğden itibaren iki hafta

Tüm ilçelerin bağlı olduğu adliyeler ve mahkeme binaları için İzmir adliyeleri rehberimize bakabilirsiniz.

Tasfiye dosyanız beş aşamada nasıl ilerler?

Mal paylaşımı davası bir hesap davasıdır: önce malvarlığı haritası çıkarılır, sonra her kalemin niteliği ve değeri kanıtlanır. Yasal çerçeve için Türk Medeni Kanunu m. 202-241 hükümlerine bakabilirsiniz.

Malvarlığı haritası

Tapu, araç, banka, BES, şirket payı ve dijital varlıklar dönem dönem listelenir; kişisel–edinilmiş ayrımının ilk taslağı çıkarılır.

Tedbir ve güvence

Mal kaçırma riskine karşı tapuya tedbir şerhi, hesaplara bloke ve aile konutu şerhi talepleri ivedilikle sunulur.

Dava ve delil toplama

Katılma alacağı ve/veya değer artış payı davası açılır; bankalardan, tapudan ve kurumlardan kayıtlar celbedilir, denkleştirme kalemleri işlenir (TMK m. 230).

Bilirkişi ve değerleme

Malların karar tarihine en yakın rayiç değeri hesaplattırılır; artık değer ve pay hesabına itirazlar teknik raporlarla karşılanır.

Karar ve tahsil

Alacak para veya ayın olarak ödenebilir; derhal ödeme borçlu eş için ciddi güçlük doğuracaksa ödemenin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir (TMK m. 239); ödenmeyen alacak için icra takibi ve gerektiğinde tasarrufun iptali davası devreye girer.

Mal paylaşımında belirleyici Yargıtay kararları

Aşağıdaki kararlar, katılma alacağı davalarının omurgasını oluşturan yerleşik Yargıtay içtihatlarındandır.

“… edinilmiş mallara katılma rejiminde bir eşin, artık değere katılma alacağı hakkının oluşması için; talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur.”

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/301, K. 2022/79, T. 08.02.2022

“Artık değere katılma alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerleri esas alınır.”

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2018/15963, K. 2019/1067, T. 06.02.2019

“Şu halde, katılma alacağında zamanaşımı süresi TBK m. 146 (eBK m. 125) uyarınca on (10) yıl olarak uygulanmalıdır.”

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2013/375, K. 2013/520, T. 17.04.2013

“… 6098 sayılı TBK’nun 153/1-2. bentleri (Evlilik devam ettiği sürece, eşlerin diğerinden olan alacakları için zamanaşımı işlemeye başlamaz, başlamışsa durur) gözetilerek boşanma kararının kesinleştiği 01.02.2006 tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin henüz geçmediği anlaşıldığına …”

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2012/12521, K. 2013/6170, T. 29.04.2013

Tasfiye görüşmesine gelirken hazırlık listesi

Malvarlığı haritasını ilk görüşmede çıkarabilmemiz için aşağıdaki kayıtlar büyük kolaylık sağlar.

Tapu kayıtları

edinme tarihleri ile birlikte; ipotek ve şerh bilgileri.

Araç ruhsatları

alım-satım tarihleri ve kredili alımlara ait sözleşmeler.

Banka ve BES dökümleri

hesap, mevduat ve emeklilik birikimlerinin dava tarihindeki durumu.

Kredi sözleşmeleri ve ödeme planları

konut kredisinde hangi taksitlerin hangi dönemde ödendiği.

Miras ve bağış belgeleri

kişisel mal savunmasının temeli: veraset ilamı, bağış sözleşmeleri, hesap izleri.

Şirket ve ortaklık kayıtları

pay defteri, ticaret sicil bilgileri, kar dağıtımları.

Kripto ve dijital varlık dökümleri

borsa hesap ekstreleri ve cüzdan hareketleri.

Boşanma dosyası bilgileri

dava tarihi, aşaması ve varsa protokol; tasfiyenin takvimini belirler.

Malvarlığı tablonuzu birlikte çıkaralım

Hangi mal tasfiyeye girer, hangi alacak türü doğar — ilk görüşmede netleştirelim.

Hemen Arayın

Mal paylaşımı davalarında en sık yapılan 7 hata

Tasfiye dosyalarında hak kaybı, çoğu zaman dava açılmadan önce yapılan bu hatalarla başlar.

Boşanma protokolünde tasfiyeden farkında olmadan vazgeçilmesi

Anlaşmalı boşanma protokolüne yazılan genel feragat ifadeleri, katılma alacağını da kapsayacak şekilde yorumlanabilir. İmzadan önce malvarlığı hesabı mutlaka yapılmalıdır.

Tedbir alınmadan beklenmesi

Dava öncesinde ve sırasında devredilen mallar, tahsili güçleştirir. Tapu şerhi ve hesap blokesi gecikmeden istenmeli; son 1 yıl içindeki karşılıksız devirler için eklenecek değer talebi (TMK m. 229) unutulmamalıdır.

Ziynet eşyası ile mal rejiminin karıştırılması

Düğün takıları yerleşik içtihatta kişisel mal sayılır ve tasfiye hesabına girmez; iadesi ayrı bir davanın konusudur. İki talebin tek kalemde toplanması usul hatalarına yol açar. Konunun ayrıntısı için ziynet eşyası rehberimize bakabilirsiniz.

Kişisel mal ispatının ihmal edilmesi

Miras veya evlilik öncesi birikimle alınan malın kişisel niteliği belgeyle kurulmazsa, mal edinilmiş sayılır ve yarısı üzerinde katılma alacağı doğar. Para izinin (hesaptan tapuya) belgelenmesi kritiktir.

“Ev hanımıyım, hakkım yoktur” yanılgısı

Katılma alacağı için gelir veya katkı şartı aranmaz; ev emeğiyle geçen evlilikte de artık değerin yarısı talep edilebilir. Bu yanılgıyla dava açılmayan her yıl, zamanaşımına doğru kayıptır.

Değerlemenin eski tarihli rakamlarla yapılması

Hesap, malın alım fiyatına değil karar tarihine en yakın rayice göre yapılır. Enflasyonist dönemde eski değerle açılan ve sonradan artırılmayan talepler ciddi kayıp doğurur. Belirsiz alacak davası 31 Temmuz 2026’da kaldırıldığından bu risk artık kısmi dava ve HMK m. 109/4’teki bir defalık talep artırımıyla yönetilir; artırım hakkı, güncel değer belirlenmeden kullanılmamalıdır. Ayrıntılar katılma alacağında kısmi dava ve talep artırımı yazımızdadır.

Kredili malda denkleştirmenin gözden kaçırılması

Kişisel maldan ödenen krediler ile edinilmiş maldan kişisel mala akan değerler denkleştirme hesabına girer (TMK m. 230). Bu kalemler işlenmediğinde hesap, aleyhe sonuç verir.

İzmir mal paylaşımı davaları hakkında sık sorulan sorular

Konunun bütünü için boşanmada mal paylaşımı rehberimizi, özel başlıklar için değer artış payı alacağı, boşanmada ziynet eşyası, kripto ve NFT paylaşımı ile ölen eşin katılma alacağı yazılarımızı inceleyebilirsiniz; boşanma süreci için boşanma davaları sayfamız yol gösterir.

Hayır; yarı oranı yalnızca 01.01.2002 sonrası edinilmiş malların artık değeri için geçerlidir. Evlilik öncesi mallar, miras ve bağışlar kişisel maldır ve paylaşıma girmez; 2002 öncesi edinilen mallarda ise katkı ispatına dayalı katkı payı alacağı söz konusudur. Ayrıca zina veya hayata kast halinde hakim, katılma alacağını hakkaniyete göre azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m. 236/2).
Evet. Katılma alacağı kanundan doğar; talep eden eşin gelirinin olması veya malın alımına parasal katkı yapması gerekmez. Evlilik içinde eşlerden biri adına edinilen malın artık değerinin yarısı, ev emeğiyle geçen evlilikte de diğer eşe aittir; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu ilkeyi açıkça benimsemiştir.
Ayrı bir dava olarak açılır; boşanma dosyasıyla birleştirilmez. Uygulamada tasfiye davası boşanmayla eş zamanlı açılıp, boşanmanın kesinleşmesi bekletici mesele yapılır. Böylece tedbirler erkenden alınır ve kesinleşmeyle birlikte hesap aşamasına hızla geçilir.
Katılma alacağı ve değer artış payı talepleri, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 146; Yargıtay HGK 17.04.2013, E. 2013/8-375, K. 2013/520). Evlilik sürerken eşler arasında zamanaşımı işlemez (TBK m. 153). Süre uzun görünse de deliller zayıfladığı için beklemek aleyhedir.
Mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler, tasfiye hesabına eklenir (TMK m. 229); bu mallar mevcutmuş gibi hesaba katılır. Borçlu eşin malvarlığı katılma alacağını karşılamazsa eksik kalan miktar, bu kazandırmalardan yararlanan üçüncü kişilerden istenebilir; bu dava öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde rejimin sona ermesinden itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 241). İcra aşamasında tasarrufun iptali yolu da gündeme gelebilir.
Ev, karar tarihine en yakın rayiç değeriyle hesaba girer; dava tarihinde ödenmemiş kredi borcu edinilmiş maldan düşülür. Evlilik içinde ödenen taksitler artık değeri büyütür; kişisel maldan ödenen taksitler için denkleştirme hesabı yapılır (TMK m. 230). Sonuç, ödeme planının dönemlerine göre belirlenir.
Girmez; miras yoluyla edinilen mallar kişisel maldır (TMK m. 220). Ancak kişisel malların evlilik içindeki gelirleri — örneğin miras kalan dairenin kira geliri — aksine sözleşme yoksa edinilmiş mal sayılır ve tasfiyeye dahil olur. Bu ayrım, hesabın en çok tartışılan kalemlerindendir.
Hayır; ziynet eşyası yerleşik içtihatta kişisel mal kabul edilir ve mal rejimi tasfiyesine girmez. Takıların iadesi, tasfiyeden bağımsız bir alacak davasının konusudur ve kime takıldığı ile kimde kaldığına ilişkin ispat kuralları ayrıca değerlendirilir.
Evlilik içinde çalışma karşılığı gelirlerle edinilen kripto varlıklar edinilmiş mal kapsamında değerlendirilir ve tasfiye hesabına girer. Zorluk tespit ve değerlemededir: borsa kayıtları, banka geçişleri ve cüzdan hareketleri üzerinden iz sürülür. Ayrıntılar için kripto ve NFT paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Katılma alacağı kural olarak para alacağıdır; malın kendisi üzerinde ayni hak doğurmaz. Alacak para veya ayın olarak ödenebilir; derhal ödeme borçlu eş için ciddi güçlük doğuracaksa ödemenin uygun bir süre ertelenmesi istenebilir (TMK m. 239). Aile konutu bakımından ise şerh (TMK m. 194) ve sağ kalan eşe özgüleme gibi özel korumalar ayrıca değerlendirilir.

Tasfiye hesabınızı birlikte çıkaralım

Adalet Mah. adresindeki ofisimizde veya telefonla; hangi malın hesaba girdiğini, gerçekçi alacak aralığını ve izlenecek yolu açıkça konuşalım. Av. Rıdvan Güney — İzmir Barosu, Sicil No: 11839.