İzmir Nafaka Avukatı: tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakasında hukuki temsil
Nafaka, boşanma sürecinin en çok tartışılan başlığıdır. Dava sırasında geçimin güvence altına alınmasından, çocuğun eğitim giderlerine ve ödenmeyen nafakanın icrasına kadar her aşamada; talep eden ya da ödeyen taraf olarak haklarınızı İzmir Aile Mahkemelerinde temsil ediyoruz.

Bu sayfa, tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakasının kime, ne zaman ve hangi koşulla verildiğini, nafakanın nasıl değiştirildiğini ve icra edildiğini, İzmir’de yetkili adliyeleri bir arada özetler. Talebinizin hangi yolla ileri sürüleceğini görmek için karşılaştırma bölümünden başlayabilirsiniz.
- Tedbir nafakası
- Boşanma davası açılınca hakim geçici önlemleri kendiliğinden alır; tedbir nafakası dava tarihinden itibaren işler ve kural olarak kararın kesinleşmesine kadar sürer (TMK m. 169).
- İştirak nafakası
- Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır; çocuk için ayrıca talep şartı aranmaz (TMK m. 182).
- Yoksulluk nafakası
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş isteyebilir; ayrı dava boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 175, 178).
- Süresiz nafaka
- Anayasa Mahkemesi TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresini 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla iptal etti; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
- Değişiklik
- Tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse nafaka artırılabilir ya da azaltılabilir; kanunda bekleme süresi yoktur (TMK m. 176/4, 331).
- İcra
- Ödenmeyen nafaka ilamlı icrayla tahsil edilir; tazyik hapsi şikayeti öğrenmeden itibaren 3 ay, her halde 1 yıl içinde yapılmalıdır (İİK m. 344, 347).
Boşanma davası içinde mi, bağımsız dava ile mi?
Nafaka talepleri iki farklı yolla gündeme gelir. Hangi yolun doğru olduğu; boşanma davasının bulunup bulunmamasına, talebin türüne ve zamanlamaya göre değişir. Yanlış kulvarda açılan talep, zaman ve hak kaybına yol açabilir.
Boşanma Davası İçinde
Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası tek dosyada
- Tedbir nafakası:dava süresince eş ve çocuklar için hakim tarafından karara bağlanır (TMK m. 169).
- İştirak nafakası:velayet düzenlemesiyle birlikte boşanma hükmünde belirlenir; çocuk için talep şartı aranmaz.
- Yoksulluk nafakası:boşanma dosyasında talep edilir; kusur değerlendirmesiyle birlikte sonuçlanır.
- Avantajı:tek yargılama, tek harç ve bütüncül kusur incelemesi.
Bağımsız Nafaka Davası
Boşanma sonrası talepler ve değişiklik davaları
- Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası:boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı dava ile istenebilir (TMK m. 178).
- Artırım / azaltma / kaldırma:koşullar değiştiğinde her zaman açılabilir (TMK m. 176, m. 331).
- Evlilik dışı çocuk için iştirak nafakası:çocuğa fiilen bakan taraf, diğerine karşı çocuk adına dava açabilir (TMK m. 329).
- Ayrı yaşama halinde tedbir nafakası:boşanma davası olmadan da, haklı sebeple ayrı yaşayan eş talep edebilir (TMK m. 197).
Nafaka davalarında hangi konularda destek veriyoruz?
Nafakanın belirlenmesinden tahsiline kadar tüm aşamalarda; talep eden ve ödeyen tarafın vekilliğini üstleniyoruz.
Hangi nafaka, ne zaman, kim için?
Uygulamada “nafaka” tek bir kavram gibi konuşulur; oysa Türk Medeni Kanunu dört ayrı nafaka türü düzenler ve her birinin şartları, tarafları ve süresi farklıdır.
TMK m. 169
Dava süresince tedbir nafakası
Boşanma davasının açılmasıyla, dava tarihinden itibaren
Boşanma davası açılınca hakim, eşin barınmasına, geçimine ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası kusur incelemesi beklenmeden, tarafların ekonomik durumuna göre dava tarihinden itibaren hükmedilir ve kural olarak kararın kesinleşmesine kadar devam eder. Boşanma davası olmadan, haklı sebeple ayrı yaşayan eş de TMK m. 197 uyarınca tedbir nafakası isteyebilir. Ayrıntılar için tedbir nafakası rehberimize bakabilirsiniz.
TMK m. 182, 327-331
Çocuk için iştirak nafakası
Çocuk ergin olana kadar; eğitim sürüyorsa devamı mümkün
Velayet kendisine verilmeyen taraf, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Miktar; çocuğun yaşı, eğitim durumu ve ihtiyaçları ile ana-babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir (TMK m. 330). Çocuk ergin olduktan sonra eğitimi devam ediyorsa, ana-babanın bakım yükümlülüğü koşulları varsa sürer (TMK m. 328/2); bu dönemde ergin çocuk kendi adına yardım nafakası talep edebilir.
TMK m. 175
Boşanma sonrası eş için yoksulluk nafakası
Şimdilik süresiz; AYM iptali 30.06.2027’de yürürlüğe giriyor. Koşullar değişirse artırılır, azaltılır veya kaldırılır
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz. Yargıtay uygulamasında; yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, eğitim gibi zorunlu harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayan taraf “yoksul” kabul edilir. Nafaka; alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden, evlenme olmadan fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme hallerinde mahkeme kararıyla kalkar (TMK m. 176). Anayasa Mahkemesi, 175. maddedeki “süresiz olarak” ibaresini 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla iptal etmiştir; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecektir. Ayrıntılar için süresiz nafaka iptal edildi yazımıza bakabilirsiniz.
TMK m. 176/4, m. 331
Artırım, Azaltma ve Kaldırma Davaları
Koşullar değiştiğinde her zaman açılabilir
Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde nafaka miktarı yeniden belirlenir. Enflasyon karşısında eriyen iştirak nafakasının artırılması, işini kaybeden yükümlünün azaltma talebi ya da koşulları ortadan kalkan yoksulluk nafakasının kaldırılması bu kapsamda ayrı dava ile istenir. Mahkeme, ileriye dönük olarak nafakanın her yıl TÜFE oranında artırılmasına da karar verebilir. Ayrıntılar için nafakanın artırılması davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
TMK m. 364
Aile dayanışmasında yardım nafakası
Yoksulluğa düşecek yakın için; mirasçılık sırasına göre
Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür; kardeşler yönünden yükümlülük, ancak refah içinde bulunmaları halinde doğar. Üniversite eğitimi süren ergin çocuğun ana-babasından talebi de uygulamada bu kapsamda değerlendirilir.
İzmir nafaka davalarında görevli mahkeme ve süreler
Nafaka uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak aile mahkemesidir; süreler dosyanın niteliğine göre değişir.
| Talep türü | Görevli mahkeme | Ortalama süre* | Kritik süre / not |
|---|---|---|---|
| Tedbir nafakası (boşanma içinde) | Aile Mahkemesi (ara karar) | İlk celseye kadar karara bağlanabilir | Dava tarihinden itibaren işler |
| İştirak nafakası | Aile Mahkemesi | Boşanma hükmüyle birlikte | Çocuk ergin olana kadar; talep şartı aranmaz |
| Yoksulluk nafakası (boşanma içinde) | Aile Mahkemesi | Boşanma dosyasıyla birlikte sonuçlanır | Kusur değerlendirmesine bağlı |
| Yoksulluk nafakası (boşanma sonrası) | Aile Mahkemesi | 8–14 ay | Kesinleşmeden itibaren 1 yıl (TMK m. 178) |
| Artırım / azaltma / kaldırma | Aile Mahkemesi | 6–12 ay | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi de yetkili (TMK m. 177) |
| Nafaka alacağının icrası | İcra Dairesi / İcra Ceza Mahkemesi | Takip türüne göre değişir | Tazyik hapsi şikayetinde 3 aylık şikayet süresi (İİK m. 347) |
* Süreler, İzmir Aile Mahkemelerindeki ortalama dosya yoğunluğuna ilişkin gözlemlerimizdir; her dosyanın kapsamına göre değişir, taahhüt niteliği taşımaz.
İzmir’de nafaka davası hangi adliyede açılır?
Nafaka talepleri boşanma davası içinde ileri sürülürse boşanma davasına bakan mahkeme karar verir; boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177).
İzmir Adliyesi
Aile mahkemeleri: Ek Hizmet Binası
Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12, Bayraklı / İzmir
Kapsama Alanı Balçova, Bayraklı, Bornova, Buca, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Konak ve Narlıdere ilçeleri
Karşıyaka Adliyesi
Aile mahkemeleri: Çiğli Ek-2 Hizmet Binası
Ataşehir Mah. Anadolu Cad. No:951, Çiğli / İzmir
Kapsama Alanı Karşıyaka ve Çiğli ilçeleri
İlçe adliyeleri
Aliağa, Bayındır, Bergama, Çeşme, Dikili, Foça, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla
Kapsama Alanı Her ilçenin kendi adliyesi vardır; Beydağ Ödemiş Adliyesine bağlıdır. Aile mahkemesi bulunmayan adliyelerde davaya HSK’nın belirlediği asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 s.K. m. 2).
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi
Çınarlı Mah. Ali Telli Sk. No:2
Konak / İzmir
İstinaf İncelemesi İlk derece aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf mercii; başvuru süresi tebliğden itibaren iki hafta
Tüm ilçelerin bağlı olduğu adliyeler ve mahkeme binaları için İzmir adliyeleri rehberimize bakabilirsiniz.
Nafaka dosyanız beş aşamada nasıl ilerler?
Nafaka yargılamasının belkemiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumunun doğru tespitidir. Gelirin eksik gösterilmesi ya da giderlerin belgelenememesi, sonucu doğrudan etkiler. Yasal çerçeve için Türk Medeni Kanunu metnine bakabilirsiniz.
Ön görüşme ve strateji
Talebinizin türünü (tedbir, iştirak, yoksulluk, artırım) ve doğru dava yolunu belirliyoruz; boşanma dosyası varsa bütünlüklü bir kurgu yapıyoruz.
Gelir ve gider dosyası
Maaş bordroları, SGK kayıtları, banka hareketleri, kira ve eğitim giderleri toplanır; karşı tarafın gerçek gelirinin araştırılması için taleplerimizi hazırlarız.
Dava ve tedbir talebi
Dava dilekçesiyle birlikte tedbir nafakası talep edilir; mahkemenin sosyal-ekonomik durum (SED) araştırması yönlendirilir.
Yargılama
Tanık ve belge delilleri sunulur; miktarın çocuğun ihtiyaçları ve tarafların ödeme gücüyle orantılı belirlenmesi için somut hesap ortaya konur.
Karar, icra ve takip
Hükmedilen nafaka ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır; gerektiğinde İİK m. 344 uyarınca tazyik hapsi şikayetiyle tahsil güç kazanır.
Nafaka davalarında belirleyici Yargıtay kararları
Aşağıdaki kararlar, İzmir Aile Mahkemelerindeki nafaka uyuşmazlıklarında sıkça atıf yaptığımız güncel Yargıtay içtihatlarındandır.
“Yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür, eğitim gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların yoksul kabul edilmesi gerektiği benimsenmiştir.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/150, K. 2023/406, T. 03.05.2023
“Yukarıda açıklandığı üzere, boşanmaya sebep olan olaylarda kusuru daha ağır olmayan kadın yararına yoksulluk nafakasının koşulları oluşmuştur. Bu nedenle, kadın yararına uygun miktarda yoksulluk nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı kusur belirlemesi sonucu yazılı şekilde isteğin reddi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/2928, K. 2024/9653, T. 09.12.2024
“İştirak nafakası; çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşulları ile genel ihtiyaçlar ve ana ile babanın mali durumlarına göre takdir edilir… önceki nafaka takdirinde taraflar arasında sağlanan dengeyi koruyacak bir karar verilmelidir.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2793, K. 2019/1152, T. 07.11.2019
“… boşanma kararı üzerine ergin olmayan çocuk için üstün yararı dikkate alındığında, taleple bağlı olmaksızın hakim tarafından iştirak nafakası karar altına alınabilir.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/1894, K. 2019/918, T. 19.09.2019
Nafaka görüşmesine gelirken hazırlık listesi
Aşağıdaki belgeler dosyanızın ilk görüşmede sağlıklı değerlendirilmesini sağlar; eksikleri birlikte tamamlarız.
Kimlik ve nüfus kayıt örneği
evlilik, çocuklar ve varsa önceki kararlar için.
Gelir belgeleri
maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, serbest çalışanlar için vergi beyannamesi.
Kira sözleşmesi ve faturalar
barınma ve zorunlu giderlerin belgelenmesi.
Çocuğun okul ve sağlık giderleri
servis, yemek, kurs, tedavi ve ilaç masrafları.
Banka hesap hareketleri
son 6-12 aylık dökümler; düzenli ödemelerin izi.
Önceki mahkeme kararları
boşanma ilamı, mevcut nafaka kararı, icra dosya bilgileri.
Karşı tarafın malvarlığına dair bilgiler
bilinen işyeri, araç, taşınmaz ve ortaklıklar.
Varsa anlaşmalı boşanma protokolü
nafakaya ilişkin hükümlerin denetimi için.
Nafaka dosyanız için ön değerlendirme
Talebinizin hukuki dayanağını ve izlenecek yolu ilk görüşmede netleştirelim.
Hemen ArayınNafaka davalarında en sık yapılan 7 hata
Uygulamada karşılaştığımız bu hatalar, hak kaybının en yaygın sebepleridir.
Boşanma sonrası yoksulluk nafakasında 1 yıllık sürenin kaçırılması
Boşanma hükmü kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası ancak 1 yıl içinde ayrı dava ile istenebilir (TMK m. 178). Süre geçtikten sonra açılan dava zamanaşımı def’iyle karşılaşır.
Anlaşmalı boşanmada nafakadan bilinçsizce feragat
Protokole yazılan “taraflar birbirinden nafaka talep etmeyecektir” hükmü, sonradan yoksulluk nafakası istenmesini kural olarak engeller. İmzadan önce kapsam mutlaka değerlendirilmelidir.
Tedbir nafakasının hiç talep edilmemesi
Dava yıllarca sürebilir; tedbir nafakası istenmediğinde bu dönemin geçim yükü tek tarafta kalır. Hakim eş için tedbiri kendiliğinden değerlendirse de, somut talep ve belge sunulması sonucu güçlendirir.
Karşı tarafın gerçek gelirinin araştırılmaması
Asgari ücret bordrosuyla yetinilen dosyalarda nafaka düşük belirlenir. Banka hareketleri, tapu-araç kayıtları ve yaşam standardı delilleriyle gerçek gelir ortaya konmalıdır.
Giderlerin belgesiz bırakılması
Çocuğun okul, servis, sağlık ve kurs giderleri belgelenmediğinde mahkemenin takdiri soyut kalır. Düzenli gider dosyası, miktarın gerçekçi belirlenmesinin anahtarıdır.
Değişen koşullara rağmen uyarlama davasının geciktirilmesi
Nafaka kendiliğinden artmaz; TÜFE artışı karara yazılmamışsa eriyen nafaka için artırım davası gerekir. Geciken her ay, geri istenemeyen bir kayıptır.
Ödenmeyen nafakada icra ve şikayet sürelerinin kaçırılması
Nafaka yükümlülüğünün ihlalinde tazyik hapsi şikayeti süreye tabidir (İİK m. 347); takipsiz bırakılan alacak birikir ve tahsili zorlaşır.
İzmir nafaka davaları hakkında sık sorulan sorular
Daha ayrıntılı bilgi için nafakanın artırılması rehberimize, boşanmanın mali sonuçları için boşanma davaları ve mal rejiminin tasfiyesi sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Bu konudaki rehberlerimiz
Nafakanın belirlenmesi ve değiştirilmesiyle ilgili konuları ayrı yazılarda ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Nafaka dosyanızı birlikte değerlendirelim
Adalet Mah. adresindeki ofisimizde veya telefonla; talebinizin dayanağını, izlenecek yolu ve gerçekçi beklentileri açıkça konuşalım. Av. Rıdvan Güney — İzmir Barosu, Sicil No: 11839.
